Relaties tussen leesgedrag en Cito-scores van kinderen

Kortlever, D.M.J. & J.S. Lemmens
In: Heleen Rijckaert. Tijdschrift voor Communicatiewetenschap. | 40 | 1 | 87-105

Vraagstelling

Kinderen blijken steeds minder te lezen. Zij besteden hun vrije tijd vaker aan televisie kijken, internetten en computerspelletjes. Dit kan leiden tot een achteruitgang in hun schoolprestaties. De positieve effecten van lezen op schoolprestaties, cognitieve ontwikkeling en taalontwikkeling zijn immers al bevestigd in onderzoek.

In Nederland vormt de Eindtoets Basisonderwijs, de zogenoemde Cito-toets, een belangrijke indicator voor advies over de schoolloopbaan van kinderen. Hierbij zou vooral het lezen van boeken de eindscore op de Cito-toets verbeteren. In deze studie is het verband tussen het leesgedrag van kinderen en hun scores op de Cito-toets onderzocht.

Resultaten en conclusie

Deze studie laat een positief verband zien tussen de leesfrequentie van boeken in de vrije tijd en de score op alle Cito-onderdelen. Daarentegen is er een negatief verband tussen de Cito-scores en het gebruik van televisie, internet en computerspelletjes. Het positieve verband tussen de leesfrequentie en de Cito-scores wordt volledig verklaard door de score op het Cito-onderdeel taal. Wie namelijk meer leest, heeft een hogere score op het Cito-onderdeel taal. Deze score verklaart op haar beurt de betere prestaties op zowel de andere Cito-onderdelen als de algemene Cito-score.

Het belang van het regelmatig lezen van boeken komt dus sterk naar voren. Hierbij blijkt het lezen van boeken van een hoger niveau te leiden tot hogere Cito-scores. Waarschijnlijk zorgen uitdagende boeken met een grote variatie aan woorden voor een grotere woordenschat, zoals gemeten in het Cito-onderdeel taal. De onderzoekers raden daarom aan kinderen vooral boeken met een wat hogere leeftijdsindicatie (en dus van een hoger niveau) te laten lezen.

Methode

Van leerlingen uit 23 scholen is kort na de afname van de Cito-toets de eindscore van deze toets opgevraagd. Deze eindscore bestaat uit de score voor de onderdelen taal, wiskunde, studievaardigheden en wereldoriëntatie. Daarnaast hebben de leerlingen een vragenlijst ingevuld over hun leesfrequentie van boeken, het gebruik van andere media, het niveau van de boeken die ze lezen, de mate waarin ze boeken van een hoger niveau lezen en het al dan niet hebben van dyslexie. Ook de ouders hebben een vragenlijst ingevuld over onder meer hun opleidingsniveau en hun geboorteland.


Deze samenvatting werd geschreven door Evelien Van Laere, Hilde Van Keer & Johan van Braak.

Domein

  • domeinoverschrijdend
  • leesonderwijs
  • schrijfonderwijs
  • taal bij andere vakken
  • woordenschat
  • begrijpend lezen
  • spelling

Doelgroep

  • NT1-leerlingen

Thema's

  • evaluatie van onderwijsopbrengsten

Regio

  • Nederland

Onderwijstype

  • basisonderwijs

Leeftijd

  • 11-12 jaar

Tekstsoort

  • informatieve teksten

Respondenten

  • leerlingen / cursisten
  • oud-leerlingen

Aantal respondenten

  • 501 en meer

Methode van dataverzameling

  • schriftelijke enquête
  • toetsen / tests